Çocuklarda Yalan Söyleme Eğilimi – Nasıl Eğitim Fırsatına Çevirilir?

Çocuklarda Yalan Söyleme Eğilimi – Nasıl Eğitim Fırsatına Çevirilir?
Ekim 05 18:45 2016 Makaleyi Yazdır

Çocukların yalan söyleme nedenleri hepimizin gözlemleyebileceği üzere birkaç başlık altında toplanabilir. Çocuklar istediklerini elde etmek için, kabahatli olduğunu düşünüp, ceza almak istemeyerek, başka bir şeyi gizlemek için yalan söyleme eğilimi içinde olabilirler.

Sandığımızdan daha erken yaşlarda yalan söylemeye başlayan çocukların, çıkış noktaları ya yaşanmış olan bir olay ya da rol model olarak aldıkları büyükleridir.

Yalan söylediğini tespit ettiğiniz çocuğunuz için, bu zamanları birer eğitim fırsatına çevirmek de bilinçli anne-baba olmayla doğru orantılıdır. Yalanının fark edilmediğini düşünen çocuk, içten içe zekasını fark ederek, bunun hayatta kalma adına gerekli olduğunu hatta bir başarı olduğunu bile düşünebilir.

İlk Yalanlar Önemlidir

Çocuklar kendi kendilerine nadiren yalan söyleme eğilimi içine girerler. 3-5 yaş aralığındaki ilk yalanlar gerçek-hayal arasındaki çizginin tam olarak oturmamış olduğu döneme denk gelir. Bazen yaptıkları bir şeyin aslında yapılmaması gerekenler arasında olduğunu sezmek, onları farklı hikayeler yaratmaya iter.

Bazen de daha önce cezalandırılmış oldukları bir şeyi yapmaya devam etme isteğinden yalana başvurabilirler.

İlk yalan örneğine verilebilecek en yaygın örnek çocuğun duvarları boyamasıdır. Pek çok çocuk kalem, kağıt gibi eğitim gereçlerine ilgi duyar ve kendilerine ait olmasa da erken yaşlarda bilinçsizce kullanmak ister. Duvarı karalayan çocuğa sert tepkiler vermek, elinden kalemleri ya da boyaları almak ceza aldığı sonucunu çıkarmasına sebep olur.

Çocuğa duvarın kirlendiğini açıklamak, boyayabileceği karalayabileceği bir defter vermek, hatta kağıtla kaplayıp, karalayabileceği bir duvar göstermek, serbest olabileceği bir alan yaratmak yalan söyleme ihtiyacını ortadan kaldıracaktır. Kendini ifade edebilen bir çocuk olmasına yardımcı olacaktır. Sert tepkiler vermek, baskılamak çocuğun yaptığı şeyi inkar etmesine, görmemiş gibi davranmasına, sorumluluk almamasına sebep olacaktır.

Yalanı kötülemek yerine doğruluğun iyi bir davranış olduğu vurgusu, erken yaşlardaki çocuklarda yalan söyleme oranını azaltır. Ancak bunu yaparken uzun konuşmalar yerine, davranışı doğrusuyla değiştirmek, daha basit mesajlar vermek, farklı zamanlarda uygun hikayeler okumak daha etkili sonuçlar verecektir.

Ebeveyn-Çocuk İlişkisinde Güven

Ailelerine güvenen çocuklar genel olarak hata yaptıklarını bilseler de, anne-babalarının bir çözüm bulmakta kendilerine yardımcı olacağından emindirler. Her koşulda sevildiğinden emin olan çocuklar, olumsuz bir davranışlarında bile yalan söylemek yerine, ailelerinden yardım alabileceklerini hissederler.

Çocukların Yanında Yalan Söylemeyin

Ev, aile çocuk için en korunaklı alandır. Dış dünya ile ev arasındaki farkı anlayan çocuk, anne ve babanın beyaz yalanlarına tanık olduğunda, zaman zaman yalan söylemenin gerekli olduğu sonucunu çıkarabilir. Yetişkinlerin hayatta kalmak için yalan söyleyebildiğini düşünen çocuk, gereksiz yere, daha iyi hissetmek için, okulda arkadaşlarına ya da öğretmenine örneğin bir ödevi yetiştirememe olayının hikayesini değiştirerek anlatabilir. Bu tip durumlar zamanla uygun mazeretler üreterek sorumluluktan kaçınma sonucunu doğurur.

Yalan söylemek başlangıçta bir eğilim, savunma mekanizmasına bağlı bir davranışken, zamanla bir alışkanlık haline gelebilir. Çocukların söylediği yalanların altında yatan nedenleri anlamak, çocuğunuzu anlamakta ve onunla daha iyi bir iletişim için size yardımcı olabilir.

Bir yorum ekle

0 Yorum

Henüz Bir Yorum Yapılmamış!

İlk yorumu bırakmak için tıklayınız...

Yorum Ekle

Yorumlarınız Güvende Olacak! E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır ve Üçüncü kişilerce paylaşılmayacaktır.
* alanlar girilmesi zorunlu alanlardır.